Pedair Cymuned yn Ngheredigion yn Uno i Roi Penderfyniadau yn Nwylo Lleol

Mae pedair cymuned gyfagos yng Ngheredigion yn uno i gymryd rheolaeth dros y penderfyniadau pwysicaf — ynghylch pethau fel tai fforddiadwy, ynni glân, mannau cyhoeddus, a lles cymunedol. Maent wedi creu sefydliad cymunedol newydd: Ymddiriedolaeth Tir Cymunedol 4 Llan Cyfyngedig (4 Llan Community Land Trust Limited) neu '4 Llan' yn syml.

Grŵp di-elw a sefydlwyd gan bobl leol yn 2024 yw 4 Llan. Ei genhadaeth? Gweithio gyda'i gilydd fel pedair cymuned i gryfhau a thyfu asedau ffisegol, cymdeithasol ac economaidd Llanarth, Llanllwchaearn, Llandysiliogogo a Llangrannog (felly 4Llan).

Eu nod mawr cyntaf yw darparu tai fforddiadwy — sydd ar gael i'w rhentu neu berchnogaeth a rennir — i bobl sydd â chysylltiadau cryf â'r ardal. Maent hefyd yn angerddol am roi hwb i brosiectau ynni glân cymunedol sy'n helpu trigolion i arbed arian a mynd i'r afael â newid hinsawdd. Fel Cymdeithas Budd Cymunedol, gall 4 Llan hefyd fod yn berchen ar dir a gofalu amdano er budd pawb — gan greu a diogelu mannau ar gyfer hamdden, lles a natur.

Mae'r grŵp eisoes wedi trefnu digwyddiadau Profi Diogelwch Trydanol am ddim ac wedi gosod Blychau Nythu Gwenoliaid Duon i gefnogi bywyd gwyllt lleol.

Dywed Wayne Lewis, Is-gadeirydd 4 Llan: “Rydym am i’n cymunedau fod yn lleoedd gwych i fyw i bobl o bob oed — gyda thai fforddiadwy, swyddi da, a mannau gwyrdd. Rydym yn ffodus i gael cymunedau cryf, cysylltiedig ac amgylchoedd naturiol hardd. Bydd ein gwaith yn adeiladu ar y cryfderau hynny ac yn sicrhau bod lleisiau lleol yn llunio’r hyn sy’n digwydd nesaf.”

Mae ymuno â 4 Llan yn hawdd ac yn fforddiadwy. Mae tâl aelodaeth cychwynnol o £10 sy'n cynnwys prynu 'Cyfran Aelodaeth' gwerth £1. Mae pob aelod yn cael un bleidlais mewn cyfarfodydd agored, gan helpu i lywio dyfodol yr Ymddiriedolaeth.

Bydd gwefan newydd 4 Llan — www.4llan.cymru — yn mynd yn fyw ar Fehefin 3ydd. Ewch yno i gael gwybod mwy am yr hyn sy'n digwydd yn lleol a sut allwch chi gymryd rhan.